هەرچەندە کاتی خۆی گڵکەند بەشێک بوو لە گەڕەکی سەعدوناوە، بەڵام دانیشتوانەکەی بەگەڕەکێکی سەربەخۆیان دەزانی، خێزانەکانی ن

ئیبن ئاده‌م (ئاده‌می كوڕی عه‌بدوڵڵا)، یەکێک لە بلیـمەتترین زانایانی ئاینی و گەردوونناسی کورد بووە کە ساڵی ١٧٤٧ی زاینی

فلكەی زه‌عیم، لە ماوەیەكی كەمدا بەهۆی ڕووداوێكی مێژوویییەوە بووە یەكێك لە شوێنه‌ دیاره‌كانی هه‌ولێرێ و هێشتا دوای تێپە

‌حیکایەتی ئەسلی و کەرەم  لە هەولێرێ، قۆریات و کەرەم، بێجگە لە گۆرانییە ئاسایییەکان، دوو کلیلى ڕەسەنى ئەدەب و هونەرى گ

دەیان سارە لەبن سێبەری قەراتێ، بەنەفەسی بەخشندەییی جارانی، حەكایەتی ناودارەكانی لەناو دری كۆران بە كۆرانی خۆیدا هەرگرت

”لە ئەڵمانیا و بەریتانیاوە لۆ خواردنی ڕەشۆرە دەگەڕێنەوە“ لە كۆڵانێكی شاردا، کە دیوار و دەرگە و بالكۆنیە كۆنەكانی شایە

یەکەم بنکەی پۆلیس لە مێژووی هەولێرێ، مەخفەری پۆلیسی قشڵەی سواری بووە لە گەڕەکی عارەبان، كە ساڵی ١٩١٠ لە لایەن جەندرمەی

ئێوارەی ڕۆژی هەینیی ٥/٥/١٩٨٢ بوو، ڕووداوێكی مێژووییی گرینگ لە زانکۆی سەڵاحەدینی تازە دامەزراودا ڕووی دا، كە کاریگەری و

تەعجیل و چه‌ند گه‌ڕه‌كەكی دیكەی هەولێرێ، وەكی پێناسی ئەو شارەیان لێ هاتییە و بەشەكی گەورەی مێژووی قەڵات و دەوروبەرەكەی

حەمامى عەلى ئاغا (عەلیاغا) حەمامى عەلى ئاغا، لە ڕووى مێژوویییەوە بە چوارەم کۆنترین حەمامەکانى هەولێر دادەنرێت کە پێش

لە ناوەڕاستی شاردا، کە ئێستە پڕ بووە لە نانەواخانەی جۆراوجۆر، فڕنێكی تاقانە یادەوەرییەكی گەورەی لە دڵی هەولێرنشینان جێ

بەعس لەبەر ئیسرائیل قەدەغەی کردساڵی ١٩٦٠ە، چەند سەت مەترێک لە تەنیشت منارەوە، بۆ یەكەم جار زرینگەی داگرتنی شووشەی كۆكا